Stevie Wonder

Geplaatst in Artiesten

Nooit heb ik erop gelet. Pas nu zie ik op de identiteitskaart van Stevie Wonder staan dat hij eigenlijk Stevland Hardaway Judkins heet. Hij werd de 13de mei 1950 in Saginaw, Michigan geboren, een stadje in de buurt van Detroit. Stevie wordt te vroeg geboren, een maand om precies te zien. In de couveuse dienen ze hem te veel zuurstof toe waarna hij blind wordt.  Het is te begrijpen dat een blinde jongen uit een arm milieu die dan ook nog eens zwart is, het in het Amerika van de jaren vijftig niet gemakkelijk heeft. Stevie blijkt ritmisch bijzonder begaafd te zijn. Hij trommelt op alles wat hij onder handen krijgt. Hij is nog piep wanneer hij zijn eerste mondharmonica krijgt, zeven wanneer hij thuis op de piano kan tokkelen en negen als hij een drumtoestel cadeau krijgt. Hij speelt mee met de muziek die hij over de radio hoort: Ray Charles, Johnny Ace, Jimmy Reed en Nat King Cole. Ook sterren als The Drifters, Bobby Darin en Clyde McPhatter inspireren hem enorm. Tijdens een meeting waarop Stevie zich de ziel uit zijn lijf zingt, wordt hij opgemerkt door een van de leden van The Miracles en zo mag hij snel zijn eerste auditie afwerken bij Tamla Motown. De legende wil dat platenbaas Berry Gordy Junior uitriep toen hij die jongen bezig hoorde:  “That boy is a wonder” en dat hij op die manier aan zijn artiestennaam Stevie Wonder is gekomen.

Hij vindt onderdak bij Motown, gaat naar een blindenschool en trekt tussendoor mee op pad tijdens de vermaarde Motown Revue. Intussen werkt hij eveneens aan liedjes. Hij mag ook platen opnemen, afwisselend instrumentale en vocale nummers. Als Little Stevie Wonder scoort hij in 1963 een nummer één met Fingertips part two. Dan wordt het even zoeken naar de juiste formule met wat minder hitgevoelige songs zoals Castles in the sand en Hey Harmonica Man, maar met Uptight scoort hij in 1965 een top drie-hit. Little is nu voluit Stevie Wonder geworden. Hij doet dat succes het jaar nadien over met een cover van Bob Dylans Blowin’ in the wind waarbij hij de vocale steun krijgt van Clarence Paul. Wonder wou met dit liedje zijn sociale betrokkenheid laten horen, wat hij ook etaleert in A place in the sun. In het strakke keurslijf dat Motown hem heeft aangemeten neemt Stevie met de regelmaat van een klok hits op: I was made to love her, Shoo-be-doo-be-doo-da-day, For once in my life, My cherie amour, Yester-me yester-you yesterday en Signed sealed delivered I’m yours.

Op zijn 21ste krijgt Stevie alle royalty’s en vergoedingen uitbetaald. Hij brengt in 1971 het opvallende album “Where I’m coming from” uit dat hij samen met zijn toenmalige vrouw Syreeta Wright heeft geschreven. Berry Gordy Junior is niet blij met de muzikale aanpak van dit album en weigert promotie te voeren waardoor de elpee de mist ingaat, maar wel aangeeft dat Wonder een andere kant uit wil. Als je de plaat beluistert hoor je dat Wonder gefascineerd is door de synthesizer. Hij heeft er in alle formaten en zelfs modellen die speciaal voor hem werden ontworpen. Wonder bouwt zijn eigen studio en weet zijn contract te laten aanpassen zodat hij meer auteursrechten krijgt en meer artistieke vrijheid. Hij richt ook zijn eigen muziekuitgeverij op “Black Bull Music”.

In 1972 presenteert hij het volledig door hemzelf geschreven, ingezongen en geproduceerde album “Music of My Mind”. De singles uit dit album scoren niet hoog: Superwoman en Keep on running. Beter gaat het met het album “Talking Book”, voor velen het meest perfecte album dat Wonder ooit heeft afgeleverd. Hij werkte samen met producers Robert Margouleff en Malcolm Cecil. Het was zijn zestiende studio-album met deze keer twee nummer 1-hits op rij: Superstition en You are the sunshine of my life met als solisten Jim Gilstrap en Gloria Barley. Of het nu gospel is, soul, jazz of pop, Wonder bedient zich met het grootste gemak van al deze genres en vermengt die met zijn feilloze smaak voor synthesizerklanken. Wie echt iets van muziek kent, herkent in die Wonder-aanpak de stijl van Donny Hathaway die rond die tijd een paar smaakvolle elpees aflevert.

Het jaar nadien slaat Wonder iedereen aangenaam om de oren met het album “Innervision”, soulful en funky. De derde augustus 1973 releaset Tamla deze elpee, een conceptalbum waarin Stevie zijn perceptie van de maatschappij neerschrijft en uitzingt in hits als Living for the city en Don’t you worry ‘ bout a thing. Op dit album staat tevens een liedje om bij weg te smelten dat echter geen hit wordt, het wondermooie All in love is fair dat veel later  gecoverd zal worden door ondermeer Michael McDonald en Vittorio Grigolo.

In de zomer van 1973 krijgt Stevie een zwaar auto-ongeval waardoor hij voor een aantal dagen in coma geraakt en waardoor hij voor de rest van zijn leven zijn reukvermogen verliest. Stevie herstelt en geraakt op creatief gebied in een stroomversnelling. Hij slaapt bitter weinig en werkt soms twee nachten aan één stuk door. Er is in 1974 het album “Fulfillingness’ first finale” waarover Rolling Stone schrijft “something not to get hot and bothered about”. Het is een typische Wonder-plaat met als uitschieters de nummer 1-hit You haven’t don’ nothin’, een zoveelste aanklacht aan het adres van toenmalig president Richard Nixon, en Boogie on reggae woman. Ook voor dit album, net als het vorige, krijgt hij een Grammy Award. Dan werkt Stevie in alle stilte aan wat zijn meesterwerk zal worden “Songs in the key of life”, een dubbelalbum dat in het najaar van 1976 op de markt verschijnt. 21 songs die over zowat alles wat in het leven opduikt, handelen. Twee nummers één zijn het onmiddellijke resultaat: I wish en een ode aan Duke Ellington Sir Duke. Ook de hit Isn’t she lovely staat op dat album, maar wordt een succes in de versie van David Parton. De singles As en Another star uit dit album geraken niet in de Amerikaanse Top Dertig. Bakken kritiek krijgt Wonder te slikken wanneer hij na een stevig nummer als Master Blaster,gebaseerd op Bob Marleys Jamming, de hitlijsten opvrolijkt met zijn duet Ebony and Ivory samen met Paul McCartney gezongen én één van zijn grootste successen, de internationale nummer één I just called to say I love you uit de soundtrack van de film “The Woman in Red”.

Op zekere dag kreeg Stevie Wonder, na een tip van Dionne Warwick, een telefoontje van Greg Wilder die bezig was met de remake de Franse film “Un éléphant ça trompe énormément”, ook wel bekend als ”Pardon mon affaire” van Yves Robert. Gene wou dat Stevie muziek voor de film schreef en nodigde hem uit om de film eerst te komen bekijken. Een wat vreemde vraag als je weet dat Stevie Wonder blind is, maar toch werd die ontmoeting er eentje om in te kaderen en voelde Stevie dadelijk de sfeer van het verhaal en de film aan. De film was een productie van Victor Drai met in de hoofdrollen naast Gene Wilder, Kelly LeBrock en Gilda Radner. Naast Wonder zou ook Dionne Warwick in de soundtrack al zingend te horen zijn. Wonder kwam onder meer op de proppen met het liedje I just called to say I love you, het gesprek van een man met een vrouw waarin hij diverse redenen opsomt waarom hij haar had kunnen bellen, maar uiteindelijk wil hij haar alleen maar zeggen dat hij ontzettend veel van haar houdt. Wonder goot deze song in een heel simpele vorm, een sentimenteel liedje dat nadien, toen het op single verscheen, veel kritiek oogstte vanwege de critici die zijn meer soulgetinte songs hoger aansloegen. Hij had al eerder zulke opmerkingen moeten slikken toen hij het nummer Isn’t she lovely had geschreven. In tegenstelling tot die puristen, lustte het publiek het liedje wél en het zou in de singleversie een van Wonders grootste successen worden. Nu had hij dat liedje en de ganse soundtrack trouwens in een soort ijltempo moeten schrijven en dat was niet Stevie’s gewoonte, want als je bijvoorbeeld zijn album “Songs in the key of life” bekijkt, duurde het jaren vooraleer dat klaar was. Maar de soundtrack voor “The Woman in Red” moest dus snel klaar zijn. Zijn platenlabel Motown Records zat hem elke dag achter zijn veren. Nu was Motown aanvankelijk niet zo gelukkig met Stevies beslissing om de muziek voor de film te schrijven, want dat doorkruiste de planning van zijn soloplaat “In Square Circle” waaraan hij vier jaar had gewerkt en toen Jay Lasker van Motown de eerste resultaten van zijn filmmuziek beluisterde, was hij allesbehalve tevreden. Stevie keerde terug naar af en kwam de volgende keer terug met onder de arm onder andere I just called to say I love you. Meteen ging iedereen ermee akkoord dat dit de juiste song was en de terechte singlekeuze. De soundtrack werd in Stevies “Wonderland Studio” in Los Angeles opgenomen. Dionne Warwick zingt drie songs: It’s you, Moments aren’t moments  en het duet Weakness. Voor de opname van I just called to say I love you bespeelde Wonder al de instrumenten zelf: de vocoder, de synthesizers en de drums. Lee Garrett die veel met Wonder had samengewerkt, merkte in een interview op dat Stevie Wonder de melodie voor I just called to say I love you al jaren in een schuif had liggen en pas met het oog op de film er een tekst bij schreef.

 

Lee Garrett zou in 1985 nog een proces aanspannen omdat hij beweerde dat Wonder I just called to say I love you gejat had van een nummer dat Garrett eerder samen met Lloyd Chiate had geschreven, een geschil dat nadien in der minne werd bijgelegd en dat hun vriendschap uiteindelijk geen schade zou berokkenen. De 13de oktober 1984 staat I just called to say I love you op één in Billboard’s Hot One Hundred. Drie weken zou Wonder daar standhouden. Het liedje werd een nummer één in: Zweden, Australië, Frankrijk, België, Duitsland, Zwitserland, Ierland, Nederland, Nieuw-Zeeland, Engeland en Noorwegen. De film “The Woman in Red” flopte in de bioscoop, maar I just called to say I love  you leverde Stevie Wonder wel een Oscar op voor beste filmsong van dat jaar, wat achteraf tot een hevige discussie zou leiden omdat Wonder het liedje al veel eerder geschreven had en het een gouden wet is in filmland dat om voor een Oscar in aanmerking te komen de muziek speciaal voor de film geschreven moet zijn. Maar hij zou niet Wonder heten, mocht er voor die ene keer geen uitzondering worden gemaakt. Hij mocht zijn Oscar houden.

Al die heisa rond I just called to say I love you daargelaten en ondanks de kritiek mogen we toch stellen dat Stevie nog een knap album aflevert met ”The secret life of plants” en de popgetinte plaat “Hotter than July” met daarop het al eerder aangehaalde Master Blaster en Happy Birthday. Het wordt ook een van zijn best verkochte albums. Het valt op dat de kracht die Wonder in zijn albums kon verwerken plots lijkt op te houden te bestaan. Hij wordt meer iemand die het moet hebben van zijn singlehits als daar zijn Part time lover, een nummer één in Billboard’s Hot One Hundred in 1985,& en enkele maanden later met That’s what friends are for, samen met Dionne Warwick, Elton John en Gladies night, een nummer één in het najaar van 1985.

Ben je een beetje vertrouwd met de populaire tv-reeks “Happy Days”? Dan moet je vast en zeker acteur Ron Howard kennen die almaar liever achter dan voor de camera wou staan. Hij zou een zeer gewaardeerd regisseur worden die aan het begin van de jaren tachtig een zachte start maakte met onder meer de komische film “Night Shift” waarvoor hij onder andere Henry Winkler vroeg , de man die in “Happy Days” gestalte gaf aan The Fonz. Michael Keaton trad aan in zijn eerste filmrol. Howard had Burt Bacharach gevraagd de soundtrack van de film te schrijven of althans vijf nummers van de tien die in de film opduiken. Die nummers worden vertolkt door Quarterflash, Al Jarreau, The Pointer Sisters en Burt Bacharach zelf. Bacharach schreef de liedjes samen met zijn toenmalige partner Carole Bayer Sager die voor het liedje That’s what friends are for koste wat het kost Rod Stewart achter de micro wou hebben. Ze vond dat zijn stem het nummer wat kon optillen, het nummer meer aantrekkelijk maken. Ze had er geen enkele moeite mee dat Rod Stewart het nummer zelf wou produceren. Toen de film op de markt kwam, dacht de platenfirma van Rod Stewart er in de verste verte niet aan zijn versie op single uit te brengen. Ze vonden het iets te zacht klinken en zo verdween het liedje jammer genoeg in de mist. Het was acteur Michael Keaton die met het merendeel van de filmeer ging lopen, want critici vonden zijn acteerprestatie beresterk. Ook Winkler kreeg goede punten voor zijn rol al kan je de film bezwaarlijk een klassieker noemen. Door de bank kreeg hij 6,5 punten op tien. In 1983 besloot de bekende tv-producer Aaron Spelling Burt Bacharach en Carole Bayer Sager de muziek te laten schrijven voor de nieuwe reeks “Finder of Lost Loves”. Aaron wou de titelsong door Dionne Warwick laten inzingen. Dat lag echter zeer gevoelig. Bacharach had zeker tien jaar geen contact meer met haar gehad. Wanneer ze wisten dat ze in eenzelfde show of zo zaten, bleven ze elk in hun kleedkamer zitten tot het hun beurt was, maar praten met mekaar deden ze niet meer en dat terwijl Bacharach haar zo’n 33 hits had afgeleverd die hij samen met zijn partner in die tijd Hal David had geschreven. Hij aarzelde heel lang alvorens haar te bellen, het was geen gemakkelijke opdracht. Vergeet niet dat toen Hal David en Burt Bacharach uit mekaar gingen, Dionne hen voor de rechter daagde omdat ze geen liedjes meer voor haar schreven en ze dat als een soort contractbreuk beschouwde. Maar wonder boven wonder reageerde Dionne positief op dat telefoontje van Burt en verliep hun samenwerking nadien voortreffelijk.

Dionne voelde zich weer in haar sas met Burt aan haar zijde en toen ze in 1985 aan een nieuw album toe was, deed ze een beroep op het schrijverstalent van Carole Bayer Sager en Burt Bacharach en stelde ze hun voor That’s what friends are for uit de kast te halen. Ze wou het samen met Stevie Wonder als een duet zingen. De dag dat Stevie Wonder naar de studio kwam om zijn deel te komen inzingen, was Elizabeth Taylor op bezoek. Toen ze het eindresultaat hoorde was ze in de wolken. Nu wist Carole dat Elizabeth zich enorm inzette voor aidsonderzoek. Gezien de inhoud van het liedje vond Carole het geen slecht idee de opbrengst van de song door te spelen aan AmFar, The American Foundation for Aids research. Iedereen ging ermee akkoord, vooral omdat ook Dionne AmFar een warm hart toedroeg. Dionne wou er echter vocaal nog iemand bij betrekken en dus vroeg ze Gladys Knight of die niet wou meezingen. Maar ze vond dat er nog “a missing voice” was om het geheel een aparte glans te geven. Het was Clive Davis, platenbaas van Arista Records, Dionnes platenfirma, die op de idee kwam Elton John te vragen. Er werd een demoversie naar Elton opgestuurd en even later stond hij in de studio’s in Los Angeles om zijn deel in te zingen. Elton voelde zich tijdens de opnamesessie niet te beroerd om piano te spelen en Stevie Wonder leverde maar al te graag de mondharmonicapartij. De 9de november wordt That’s what friends are for in Amerika op single uitgebracht met op de B-kant Two ships passing in the night. Lionel Richie had er niets op tegen dat hij en zijn nummer één Say you, say me aan de kant moesten toen Dionne Warwick and friends de 18de januari 1986 de eerste plaats in Billboard’s Hot One Hundred inpalmden met That’s what friends are for. Vier weken na mekaar bleven ze op één staan. Dan gaven ze de fakkel door aan Whitney Houston en How will I know. Het liedje werd het meest populaire van dat jaar met als waardering een Grammy Award for Best Performance by a Duo or Group with Vocal en een Grammy als Best Song of the Year. In de Nederlandse Top Veertig konden ze rekenen op een elfde plaats, in de Belgische Top Dertig op een tiende. In Engeland hadden ze méér verwacht, daar hield de single in de top veertig halt op plaats veertien. Meer zat er niet in voor Dionne en haar vrienden. In het totaal bracht de single drie miljoen dollar op, een bedrag dat integraal aan AmFar werd gestort.

Zijn medewerking aan de single That’s what friends are for gaf aan dat Wonder zich meer en meer met maatschappelijke events ging bezighouden dan louter muzikale. Zo spant hij zich ook in voor de mensenrechten in Zuid-Afrika en de vrijlating van Nelson Mandela. Wonder staat in de loop van de jaren negentig in de belangstelling door de vele covers die van zijn nummers verschijnen door artiesten als Coolio, Mary J. Blige en George Michael. Duetten liggen hem almaar beter en scoren ook. Samen met Michael Jackson neemt hij in 1988 Get It op en met Julio Iglesias My Love. Oké, geen hoogvliegers, maar toch. Een knappe single is en blijft How come, how long dat hij in 1997 op single-cd uitbrengt samen met Kenneth Babyface Edmonds. Waardevol is de verzamelaar “At the close of a century” die in 1999 in de markt wordt gezet en een knap overzicht biedt van het talent van Stevie Wonder, als zanger en als componist. Pas in 2005 verschijnt er een nieuw album “A time 2 love” met daarop een samenwerking met Prince en Paul McCartney. Eindelijk weer een degelijk album met een mix aan genres met gastoptredens van Kim Burrell, India Arie en zijn dochter Aisha Morris. De plaat staat bol van de liefdesliedjes, maar tekstueel met inhoud. Motown beslist ook zijn integrale discografie op cd uit te brengen onder de verzameltitel “The Complete Stevie Wonder”, 450 liedjes in het totaal. Vanaf 2007 gaat Wonder nog eens op wereldtournee onder de vlag “A Wonder Summer’s Night”,  waarbij hij de 14de en 15de september 2008 on de “Ahoy” in Rotterdam optreedt. De 2de juni 2009 staat hij samen met Sting en Jeff Beck op de planken tijdens de viering 25 jaar “Rock and Roll Hall of Fame”. De 7de juli van dat jaar zingt hij tijdens de afscheidsceremonie naar aanleiding van het overlijden van Michael Jackson Never dreamed you’d leave in summer en They won’t go when I go. In 2013 neemt hij samen met Celine Dion voor haar album “Loved me Back to Life” het nummer Overjoyed op.

tekst en research: Marc Brillouet

© 2012 Daisy Lane & Marc Brillouet