The Beach Boys

Geplaatst in Artiesten

The Beach Boys kunnen er prat op gaan dat ze een kwarteeuw meedraaien in de Amerikaanse pop. Ze werden begin jaren zestig bekend met hun typische surfhits, trotseerden als geen ander de Britse beatbranding en verschoven, zonder al te veel moeite, de surfklemtoon naar een bredere muzikale aanpak met als hoogtepunt de elpee Pet Sounds waarna ze onder leiding van Brian Wilson té ingewikkelde studiopop afleverden die de doorsneetiener duidelijk over het hoofd was gegroeid. Experimenten met drugs, obscure religieuze sekten en transcendente meditatie dreven The Beach Boys verder af van hun publiek.

De bakermat van The Beach Boys stond in Los Angeles, preciezer nog, in het huis van Audree Neva Korthof en Murry Wilson dat op 20 juni 1942 werd opgevrolijkt door de geboorte van Brian. Murry was van beroep liedjesschrijver. Toen Brian drie was, kon hij al aardig de juiste toon houden en toen hij vijf was, had hij er twee broers bij: Dennis (4 december 1944) en Carl (21 december 1946). De familie Wilson woonde in Hawthorne, Californië, en ze waren beste maatjes met Mike Love, de zoon van Murry’s zuster Emily Love. Om de groep volledig te maken, moet ik nog vertellen dat Brian op school bevriend was met Al Jardine (3 september 1942, Lima, Ohio). Dennis was de enige die je af en toe op het strand vond in een natte poging het surfen onder de juiste plank te krijgen, maar de anderen bleven rustig thuis, luisterend naar de platen van Chuck Berry, The Kingston Trio, Little Richard en vooral The Four Freshmen.

In de herfst van 1961, als Murry en Audree op vakantie zijn in Mexico City, kopen de jongens met het huishoudgeld enkele instrumenten en kloppen aan bij Hite en Doreen Morgan om bij hen een plaat op te nemen, het door Mike en Brian geschreven Surfin’. De Morgans gaan akkoord en nemen het nummer op in de Keen Recording Studios, koppelen het aan Surfin’ Safari en spelen het nadien door aan Herb Newman die het uitbrengt op het Cadix -label. Het is promotieman Russ Regan die hen de naam The Beach Boys meegeeft (aanvankelijk heetten ze Carl and The Passions en nadien The Pendletones).

Surfin’ werd plaatselijk een grote hit en nationaal bleven ze halt houden op stek 75, niet slecht voor een vrij onverwachte start. Tegen het eindejaar waren The Beach Boys te gast in Ritchie Valens’ Memorial Concert in “The Long Beach Municipal Auditorium”. Al Jardine, die ervan overtuigd was dat ze maar een eendagsvlieg waren, haakte af om voor tandarts te gaan studeren en werd vervangen door Dave Marks, maar keert snel terug als ze met hun single Surfin’ safari opnieuw raak schieten.

Pa Murry had intussen veel geld geroken en wist een contract te versieren via Nick Venet bij Capitol Records. Surfin’ safari schuift door tot plaats veertien in de Top Honderd en ook de B-kant 409 wordt veel gedraaid. De in de maand november uitgebrachte elpee “Surfin’ safari” wordt deels gevuld met oldies en voor de andere helft met Brian Wilson-composities die hij samen met zijn buur Gary Usher schreef. Het op Chuck Berry’s Sweet little sixteen gebaseerde Surfin’ USA wordt in de lente van 1963 een topdriehit en is de eerste single waarin die typische Beach Boys close harmony duidelijk te horen is. Ook de daaropvolgende singles doen het uitstekend: Surfer girl, Little deuce coupe, Be true to your school en In my roomOok al hebben The Beach Boys zich geleidelijk aan een heel herkenbaar geluid aangemeten, toch blijft Chuck Berry als inspiratiebron al te gemakkelijk binnen handbereik. Fun, fun, fun is daar nog een mooi voorbeeld van (nummer vijf in de maand maart van 1964). Tot dan toe was het nog steeds wachten op een nummer één, maar hun geduld wordt beloond in de zomer van 1964, want hun zevende Capitol-single  I get around haalt zonder veel aarzelen de top. Die opname is in deze zin legendarisch dat Brian tijdens die sessie eigenhandig zijn vader als producer aan de deur zet en voortaan de knopjes zelf in handen houdt. 

Het handelsmerk van The Beach Boys is en blijft: zand, zon, water, mooie meiden, surf en snelle wagens. De drieëntwintigste december 1964 gaat Brian Wilson op weg naar Houston psychisch onderuit en keert met een ernstige zenuwinzinking huiswaarts om van dan af nog zelden live op te treden. Hij houdt zich nog uitsluitend bezig met schrijven en producen. Glen Campbell komt hem in de groep even aflossen, maar Brian wordt in april 1965 voorgoed vervangen door Bruce Johnston (27 juni 1942). Gelijk bereikt Do you wanna dance de twaalfde plaats in de charts. De elpee “The Beach Boys today” kent veel bijval en de daaruit getrokken single Help me Rhonda wordt binnen de kortste keren een nieuwe nummer één.

Brian Wilson wil zijn producties een stevigere sound geven en gaat leentjebuur spelen bij Phil Spector (‘wall of sound’) en levert in augustus 1965 California girls af, een van de meest gewaardeerde Wilson-creaties. Toch strandt de single op drie en is het Barbara Ann die het qua verkoop begin 1966 één plaats beter doet. Barbara Ann was vijf jaar eerder al een hit voor The Regents en was door The Beach Boys gebruikt voor hun live-elpee “Party” met hierop solozangwerk van Dean Torrence (van het duo Jan en Dean). Diezelfde maand begint Brian met de eerste opnamen van de legendarische elpee “Pet Sounds”. Een bewerking van de traditional Sloop John B haalt het miljoen en de elpee “Pet Sounds” wordt overal gelauwerd als het beste wat Wilson ooit heeft afgeleverd, wat zich niet evenredig vertaalt in goede cijfers. Plaats tien is de hoogste quotering die ze er in Amerika uit kunnen persen, maar in Engeland geraken ze tot op twee, vlak na de  Beatles-elpee “Revolver”. De dubbele hitsingle uit “Pet Sounds” wordt Wouldn’t it be nice en God only knows, maar de absolute klapper wordt Brians meesterwerk Good vibrations.

Zes maanden, zeventien opnamesessies en vier verschillende studio’s (Western Recorders, RCA, Goldstar, Columbia Rec.) waren nodig om als eindresultaat een nummer één binnen te rijven en dat in december 1966. Good vibrations is Brian Wilsons popsymfonie. De productiekosten van dit ene nummer bedroegen zestienduizend dollar, een ongehoord bedrag voor die tijd. Good vibrations kwam tot stand nadat Brian maandenlang bezig was geweest met “Pet Sounds”. Soms werd één stem drie- tot viermaal gedubd om het effect van een heel koor te verkrijgen. Pas in laatste instantie schreef Mike Love de tekst.

Gelukkig liet Brian Wilson zich niet verleiden tot een overdonderende Phil Spector-productie, maar wist het geheel binnen een verfijnd stemmenperk te houden. Brian was zó in de wolken met “Pet Sounds” dat hij die stijl nog verder wou uitdiepen, op zoek naar nog meer speciale effecten. Werktitel van die elpee is “Dumb Angel”, maar het wordt uiteindelijk “Smile”. Wilson is intussen zo zwaar aan de drugs dat het voor de rest van de boys onmogelijk is nog met hem te werken. De opnamesessies worden stilgelegd. Capitol zit echter dringend verlegen om nieuw materiaal en brengt de single Then I kissed her uit (een bewerking van The Chrystals’ Then he kissed me). In augustus 1967 besluiten The Beach Boys een eigen platenlabel op te starten, Brother Records, verdeeld door Capitol. In de lijn van Good vibrations wordt de single Heroes and villains uitgebracht, met verdeeld succes, net als de elpee “Smiley smile”, want die blijft vasthaken op eenenveertig, voor The Beach Boys een enorme ontgoocheling (deze elpee bevat materiaal van de eerdergenoemde Smile-sessie plus wat lichtere spullen). De langspeler “Wild Honey” doet het enkele maanden later stukken beter en vooral de daaruit getrokken single Darlin’  tilt de heren opnieuw in de Amerikaanse en Engelse Top 20.

Met de regelmaat van een klok wisselen de singles elkaar af: Do it again, Bluebirds over the mountain en Break away, de laatste single overigens die bij Capitol verschijnt na een maandenlange discussie over onbetaalde royalty’s en wanbeleid. Warner/Reprise records wordt de nieuwe deal, meteen in de etalage gezet met de elpee “Sunflower”. Brian Wilson probeert intussen opnieuw met de groep op te treden, maar na een paar concerten in L.A.’s “Whiskey a Go Go Club” moet hij afhaken, vooral omdat zijn slecht gehoor waarmee hij al van kindsbeen af sukkelde (pa Wilson zou hem een paar rake oorvijgen hebben uitgedeeld), hem grote parten speelt. Voormalig d.j. en journalist Jack Rieley wordt de nieuwe manager van The Beach Boys en krijgt hen zo ver dat ze in oktober 1971 met de elpee “Surf’s up” op de proppen komen. In februari van het daaropvolgende jaar maken The Beach Boys een tv-special in Amsterdam en vier maanden later verhuizen ze heel hun opnameapparatuur van L.A. naar Baambrugge in Nederland wat in maart 1973 resulteert in het verschijnen van de elpee “Holland” (de totale kosten worden geraamd op tweehonderdvijftigduizend dollar).

Als iedereen denkt dat Brian voorgoed in de Californische golven is verdwenen, duikt hij in 1976 verrassend op met de geslaagde langspeler “15 big ones” waarvoor Brian een aantal nieuwe songs had gecomponeerd en een aantal klassiekers had gearrangeerd zoals Rock and roll music en In the still of the night. Brian duikt ook hier en daar weer samen met de groep op en produceert ook het daaropvolgende album “Love you” waarvan de meeste songs door hem werden geschreven. Voor velen was dit een terugkeer naar het oorspronkelijke geluid van The Beach Boys. Maar deze opflakkering van Brian is maar van korte duur. Na een tijdje zag hij het niet meer zitten om met de band op reis te gaan en ook productioneel gezien waren de elpees die nadien verschenen niet om over naar huis te schrijven. September 1977 besluit een van The Beach Boys als eerste solo te gaan en dan nog de minst muzikale van het vijftal, drummer Dennis Wilson, met de elpee “Pacific Ocean”. Ondertussen zijn The Beach Boys nog eens een platencontract rijker. Deze keer wordt in zee gegaan met Caribou Records en gelijk met een stevig discoproduct Here comes the night. Carl Wilson gaat in de maand mei 1981 solo met de elpee “Carl Wilson” en geeft liveoptredens samen met zijn Carl Wilson-band. In navolging van het succes Stars on 45 brengt Capitol de definitieve Beach Boys-medley op de markt, geheel onverwacht toch nog goed voor een twaalfde plaats in Billboards Top 100. Mike Love probeert het intussen ook in zijn eentje met de elpee “Looking back with love”, maar die blijft ver buiten de elpeelijsten.

December 1983 slaat het noodlot toe. Dennis Wilson verdrinkt in wat vreemde omstandigheden tijdens een zwempartij in de haven van Marina del Ray in Californië. President Reagan geeft als hoge uitzondering persoonlijk toelating om Dennis in zee te begraven. Producer Bob Crewe en Bob Gaudio slagen erin The Beach Boys en The Four Seasons op één single te vereeuwigen in East meets West (geen wonder dat The Beach Boys en The Four Seasons in 2011, zoveel jaren later dus, nog regelmatig samen op de affiche staan).

Brian Wilson himself is helemaal uit het gezicht verdwenen, dus nemen The Beach Boys samen met producer Steve Levine in 1985 de elpee “The Beach Boys” op met daarop het ook in Europa goed scorende Getcha back. Juli 1986 brengt Capitol de verzamelaar “Made in the USA” uit met daarop 25 jaar Beach Boys-geschiedenis, namelijk de Capitol-tracks van 1962 tot 1968 en voorts latere opnamen zoals Rock’n’roll music, Come go with me plus twee gloednieuwe nummers. In september 1987 worden The Beach Boys uitgenodigd door de rappende Fat Boys voor een remake van een oude hit van The Surfaris Wipe out, in Engeland goed voor een nummer twee. Ze doen het nog beter het jaar nadien met de song Kokomo die John Phillips, Scott McKenzie, Mike Love en Terry Melcher hadden geschreven voor de film “Cocktail” die de doorbraak voor Tom Cruise betekende. In 1995 zien de fans Brian Wilson aan het werk samen met zijn dochters Wendy en Carnie die de jaren voordien hits hadden gescoord als het trio Wilson Phillips waarvan ook Chynna Phillips deel uitmaakte. Brian duikt samen met hen op in de gesmaakte documentaire “I just wasn’t made for these times”. The Beach Boys zelf laten een jaar later van zich horen als ze op de proppen komen met een remake van Fun, fun, fun, deze keer met de steun van Status Quo. Onder impuls van Carl Wilson wordt er nog vaak opgetreden. Aan die drive komt een einde als de kettingrokende Carl de zesde februari 1998 aan longkanker overlijdt. Mike Love en Bruce Johnston worden de nieuwe gangmakers. Brian Wilson en Al Jardine richten elk een eigen band op waarmee ze concerten geven.

De 13de juni 2006 hokken Brian, Love, Jardine en Johnston nog eens samen om de 40ste verjaardag van het album “Pet Sounds” te vieren en om dubbel platina te krijgen voor de succesvolle verkoop van “Sounds of summer: the very best of The Beach Boys”. Die award wordt op de bovenverdieping van de befaamde Capitol Building in Hollywood uitgereikt.

De twaalfde mei 2011 ontvangt Brian Wilson, tijdens de NARM Music Business Convention in het “Hyatt Regency Plaza Hotel” in Los Angeles, The Chairman’s Award voor zijn bijdragen als componist aan de Amerikaanse popmuziek. Enkele dagen later verklaart hij tijdens een interview aan een reporter van BBC 6 Music dat naar aanleiding van de vijftigste verjaardag van het bestaan van The Beach Boys de mogelijkheid erin zit dat ze de studio induiken en dat komt er in 2012  “That’s why God made the radio”. Het wordt nog een succes ook, want ze bereiken met die cd de derde plaats in Billboard’s Album 200. De 7de augustus van dat jaar treden The Beach Boys op tijdens de “Lokerse Feesten”.  De tweede december 2014 kunnen de fans dankzij platenfirma Capitol eindelijk genieten van de release op cd van het Beach Boys- concert “Live in Sacramento 1964″.

tekst en research: Marc Brillouet

© 2015 Daisy Lane & Marc Brillouet