Atlantic Records

Geplaatst in Genres

Ray Charles, Otis Redding, Aretha Franklin, Wilson Pickett, zij hebben allen hun succes te danken aan Ahmet Ertegun en Jerry Wexler van het bekende Atlantic Record Label in New York. Ahmet was van Turkse afkomst, maar in Amerika aanbeland doordat zijn vader ambassadeur was van Turkije in de Verenigde Staten. In dit artikel beperken we ons wel tot de soulmuziek, want daarnaast zouden ze ook nog een rist pop- en bluesartiesten een kans bieden.

Ahmet was er vroeg bij, want hij richtte reeds in 1947 samen met Herb Abramson van National Records het Atlantic Label op met 10.000 dollar als startkapitaal dat ze geleend hadden van hun tandarts Dr. Vahdi Sabit.  Aanvankelijk waren ze alleen geïnteresseerd in jazz, maar daar kwam snel rhythm and blues bij met als eerste hit Drinking wine, spo-dee-o-dee van Stick McGhee. Op zoek naar nieuw talent kwamen ze terecht bij Ruth Brown en Joe Turner, bekend van zijn hit Shake, rattle and roll . In 1952 halen en Ahmet en Herb, Ray Charles binnen en iets later Clyde McPhatter and The Drifters. In 1953 stapt Herb op, want hij moet onder de wapens en staat zijn plaats af aan Jerry Wexler die tot dan toe werkzaam was in eenmuziekuitgeverij. Jerry en Ahmet gaan van danaf hun aandacht toespitsen op rhythm and blues. Wanneer in 1955 Herb Abramson terugkeert, weigert Jerry zijn plaats af te staan. Herb wordt een nieuwe platenfirma aangeboden onder de Atlantic vlag met name het Atco Label. Hij zou hier sterren lanceren zoals Bobby Darin, The Coasters, Arthur Conley, Ben E. King en Nino Tempo and April Stevens.

Atlantic Records gaat zich in de loop van de jaren zestig almaar meer bezighouden met het produceren van soul. Het soulgeluid van Atlantic Records is veel moeilijker te bepalen en te omschrijven dan dat van Motown. De voornaamste reden is dat Jerry en Ahmet voor elke artiest een ander geluid in hun hoofd hadden. Elke artiest kreeg ook zijn producer mee en dan werd er ook nog eens telkens naar de meest geschikte studio uitgekijken, zodat het eindresultaat als je de opnamen onderling gat vergelijken, vaak verschillend klinkt. Zo hadden ze hun eigen opnamestudio in New York, maar trokken ze ook naar de Stax Studio’s in Memphis en gebruikten daar ook de Stax studio-orkesten Booker T and the MG’s en The Bar-Kays. Bij Stax legden ze graag de klemtoon op de elektrische – en de basgitaar en mocht de blazerssectie zich vaak laten horen. Daarnaast trokken ze ook naar de Fame Studio’s in Muscle Shoals, Alabama.

Paradepaardjes had Atlantic Records zat. Aretha Franklin als vlaggeschip. Geen groentje, want ze had al schitterende elpees opgenomen vooraleer ze bij Atlantic arriveert, knappe langspelers op het Columbia label, maar echte hits leverde dat niet op. Franklin was nogal tuk op de stemmen van Ma Rainey en Bessie Smith. Bij Columbia wilden ze van haar een tweede Nancy Wilson maken, één van Amerika’s beste jazz-zangeressen, maar dat lukte niet echte? Het gaat haar pas voor de wind als ze in 1966 een deal sluit met Atlantic Records. Jerry Wexler neemt haar  mee naar Muscle Shoals in Alabama. Hij vindt dat ze haar gospelroots moet bovenhalen en zingen met hart en ziel, wat ze ook doet. De 4de maart 1967 scoort Aretha haar eerste top tien hit met I never loved a man the way I love you. Meteen daarna palmt ze de Amerikaanse charts in met het adembenemende Respect dat haar vrij snel de eretitel Lady of Soul zal opleveren. Chain of fools is nog zo’n dijk van een nummer net als Think en The house that Jack built. In het totaal zou Aretha 17 top tien hits scoren. Ze zal de eerste vrouw zijn die wordt ingelijfd bij de befaamde Rock and Roll Hall of Fame.

Wie zich ook goed thuisvoelden op het Atlantic Label waren souldzangers Johnny Taylor, Eddie Floyd, Isaac Hayes, Carla Thomas, Rufus Thomas en The Staple Singers. Vergeten we zeker niet Solomon Burke en Doris Troy te vernoemen. In de loop van de jaren zeventig duiken artiesten op als Robert Flack en Chic die met hun monsterhit Le Freak voor één van de best verkochte singles op het  Atlantic label zouden zorgen.

Hoe divers het Atlantic Label wel was, zagen we goed in 1987 toen het veertigjarig bestaan van het label werd gevierd met een marathonconcert in Madison Square Garden in New York. Dat was één scala van hun beste artiesten gaande van Ruth Brown en LaVern Baker over The Manhattan Transfer en The Rascals tot en met Genesis, Foreigner en Led Zeppelin.

Ahmet Eretegun overleed de 14de december 2006, Jerry Wexler de 15de augustus 2008.

 

tekst en research: Marc Brillouet

© 2012 Daisy Lane & Marc Brillouet