Dark Side of The Moon – The Album

Geplaatst in Songs

Toen wij in de loop van de jaren negentig op bezoek waren in de “Abbey Road Studio’s” in Londen kwam het gesprek met toenmalig general manager Ken Townsend automatisch terecht bij twee belangrijke albums die daar werden ingeblikt: “Sergeant Pepper’s Lonely Hearts Club Band” van The Beatles en “Dark Side of The Moon” van Pink Floyd. Tussen beide ligt er een verschil van vijf jaar. The Beatles blikten hun meesterwerk in 1967 in en Pink Floyd in 1972. Zij konden volgens Ken Townsend toen gebruikmaken van de nieuwste opnametechnieken die “Abbey Road Studio’s” in 1972 te bieden had: analoge synthesizers, multisporen bandopnemers en net als The Beatles maakten ook zij gretig gebruik van tape looping. Zij werden daarbij enorm geholpen door technicus en producer van dienst Alan Parsons die de ervaring die hij daar opdeed iets later zal gebruiken voor zijn Alan Parsons Project. Met “Dark Side of The Moon” waren Pink Floyd als progressieve Britse band niet aan hun proefstuk toe, want dit werd hun negende studio-album. Deze elpee klinkt bijwijlen net zo apart en bizar als al hun voorgaande. Dit is er wél een om in te kaderen en een die  tot een van de bestverkochte popalbums ooit behoort.

In Engeland werd Pink Floyd aanvankelijk door velen nog als een underground groep beschouwd, een die graag buiten de gangbare muzikale lijnen kleurde. In 1967 scoren zij een paar van hun grootste hits, hoe vreemd dat ook mag klinken. De dertigste maart van dat jaar staan zij op de twintigste plaats in de Top Veertig met Arnold Layne en drie maanden later met See Emily Play. Opvallend is dat beide nummers op geen origineel album van hen staat, tenzij op enkele Amerikaanse versies en enkele compilaties. Beide songs werden geschreven door de leider van de groep Syd Barrett die op dat moment helemaal in de ban was van de psychedelische rock. De groep Pink Floyd werd opgericht nadat Bob Klose, Roger Waters, Nick Mason en Rick Wright eerder al geëxperimenteerd hadden met groepjes als Sigma 6, The Meggadeaths, The Screaming Abdabs en The Abdabs. In 1964 komt Syd Barrett bij de band en omdat er al een groep bestaat met de naam The Abdabs noemen ze zich een tijdje The Tea Set. Vervolgens wordt gekozen voor The Pink Floyd Sound, verwijzend naar twee van hun favoriete bluesmuzikanten Pink Anderson en Floyd Council. Uiteindelijk wordt de groepsnaam ingekort tot Pink Floyd.  Syd Barrett haalt er snel bassist Roger Waters bij die hij nog kent als  schoolmakker toen hij in Cambridge studeerde. Aanvankelijk speelt Pink Floyd vooral rhythm-and-blues, maar schakelt geleidelijk aan over op psychedelische muziek. Tijdens hun live- optredens vallen vooral de “spaced out solo’s” op, lang uitgesponnen improvisaties. Wanneer zij hun eerste album “The Piper at the Gates of Dawn” opnemen, zijn zij nog met vier: Syd Barrett, Roger Waters, Nick Mason en Robert Wright. In die bezetting treden zij regelmatig op in het Londense circuit: “The Marquee Club”, de “UFO Club” en “The Roundhouse”. Opvallend waren toen al de surrealistische teksten van Syd Barrett. Pink Floyd speelt vaak in het voorprogramma van Jimi Hendrix wat hun populariteit ten goede komt. Barrett geraakt snel verslaafd aan LSD en schrijft onder invloed van deze hallucinerende drug ellenlange psychedelische songs. Zijn geestelijke gezondheid gaat snel achteruit wat de overige leden ertoe dwingt hem zowel als songleverancier als muzikant te ontslaan. Hij wordt in de maand januari 1968 door gitarist David Gilmour vervangen. Van dan af zal Roger Waters het merendeel van de songs aanbrengen. Hij kiest voor een stevige sound en schrijft songs die een breder publiek aanspreken. Daardoor verliezen zij wel een deel van hun eerste aanhang die deze grootsere aanpak niet lusten.

Pink Floyd begint almaar meer te experimenteren, vooral in de studio. De teksten worden eenvoudiger en het instrumentale mag meer op de voorgrond treden. In Engeland zijn hun albums telkens goed voor goud of platina: “Ummagumma”, “Atom Heart Mother”, “Meddle” en “Obscured by Clouds”. De zestiende maart 1973 leveren zij in Engeland het album “Dark Side of the Moon” af.

Dark Side of The Moon” is min of meer een synthese van en een etaleren van wat Pink Floyd tot dan toe had laten horen op hun albums “Ummagumma” en “Meddle”. Op “Dark Side of The Moon” wordt zo meesterlijk met de technische mogelijkheden en het instrumentarium die de “Abbey Road Studio’s” op dat moment te bieden hebben, omgesprongen dat Pink Floyd een fantastisch resultaat neerzet. Journalisten omschrijven het album bij het verschijnen als dé ultiemste space-rockplaat van dat moment. Vooral het schrijverstalent van Roger Waters en het puike gitaarwerk van David Gilmour maken het album tot eentje om in te kaderen. In het toonaangevend popblad “Rolling Stone” lezen wij bij het verschijnen: “There is a certain grandeur here that exceeds mere musical melodramatics and is rarely attempted in rock.” Plots worden popplaten een soort kunstwerken en zijn de liefhebbers en vooral de fijnproevers niet meer tevreden met platen die gevuld worden met snel ingeblikte populaire deuntjes. Die toon was reeds eerder gezet door The Beatles met het daarnet al aangehaalde “Sergeant Pepper’s Lonely Hearts Club Band” en “Pet Sounds” van The Beach Boys. Pink Floyd riep op een of andere manier de losgeslagen punk een halt toe. Niet voor niets droeg op een bepaald moment hun voorman Johnny Rotten een T-shirt met als opschrift “I Hate Pink Floyd.” Aanvankelijk heette “Dark Side of The Moon”, “Eclipse: a piece for assorted lunatics” en geldt nog altijd als een schoolvoorbeeld van een conceptalbum. De thema’s in de songs gaan over dood, geld, oorlog en tijd. De nummers lopen in elkaar over waardoor de eenheid en saamhorigheid van de songs niet verloren gaat.

De zeventiende maart 1973 wordt “Dark Side of The Moon” ook in de States uitgebracht. De elpee zal daar doorstoten naar de eerste plaats, maar het daar slechts één week uithouden. Dat resultaat staat in schril contrast met het eindresultaat, want pas 741 weken later, met andere woorden veertien jaar nadien, zal het album uit de Amerikaanse Album Top Tweehonderd verdwijnen, waarmee alle bestaande records werden verpulverd. Nu nog worden er jaarlijks honderdduizenden exemplaren verkocht en het album behoort met het grootste gemak tot de twintig bestverkochte albums aller tijden. In latere interviews zal Roger Waters toegeven dat zij met dit album de max hadden bereikt. Ook al scoren zij met “Wish You Were Here” in 1975 opnieuw een nummer één en is de daaropvolgende kanjer “The Wall” eveneens een nummer één waard, toch is en blijft “Dark Side of The Moon” een popmonument.

Twee nummers uit dit album zullen op single verschijnen. Money wordt de zevende mei 1973 als single gereleaset.  De song heeft als thema het kapitalisme en hoe geld ons leven bepaalt. Waters stond erop dat tijdens het nummer er constant geluiden opduiken die naar geld verwijzen zoals rinkelende munten en een kasregister. De albumversie duurt 6:22, maar wordt speciaal voor de singleversie ingekort tot 3:59. Vreemd genoeg wordt het nummer in de Britse Top Veertig geen hit. In Amerika, waar de groep in die periode gigantisch populair is, klimt Money naar de dertiende plaats in Billboard’s Hot One Hundred. Noch in Nederland, noch in België maakt de single aanspraak op een hitnotering. Als tweede single wordt de vierde februari 1974 het nummer Time uitgebracht, een opvallende strook op het album omdat die inzet met twee minuten lang niets anders dan tikkende en slaande klokken die Alan Parsons na heel wat puzzlewerk aan mekaar had geregen. Er is ook een koortje te horen met zangwerk van Doris Troy, Lesley Duncan, Liza Strike en Barry St. John. Op het album duurt het nummer 7:01, op single herleid tot 3:33. Ondanks die inspanning zal de single gekoppeld aan het prachtige Us and Them nergens echt aanslaan. Het zal alleen maar een pak liefhebbers aanzetten tot de aanschaf van de elpee met een van de meest opvallende en unieke hoezen van dat moment, ontworpen door fotograaf Storm Thorgerson van firma Hipgnosis en George Hardie die op de idee kwamen een prisma met een kleurrijke lichtstraal tegen een zwarte achtergrond te gebruiken.

De best verkochte single ooit voor Pink Floyd is Another brick in the wall part 2 uit hun succesvolle album “The Wall” uitgebracht in 1979. Van die single worden niet minder dan vier miljoen exemplaren verkocht.

tekst en research: Marc Brillouet

© 2015 Daisy Lane & Marc Brillouet